SƠ CỨU ĐỘT QUỴ TẠI NHÀ: HƯỚNG DẪN CHI TIẾT ĐỂ CỨU NGƯỜI BỆNH KỊP THỜI

SƠ CỨU ĐỘT QUỴ TẠI NHÀ: HƯỚNG DẪN CHI TIẾT ĐỂ CỨU NGƯỜI BỆNH KỊP THỜI 

Đột quỵ, hay còn gọi là tai biến mạch máu não, xảy ra khi dòng máu đến một phần của não bị gián đoạn hoặc giảm sút, gây tổn thương não bộ. Khi não không nhận đủ oxy và dưỡng chất, các tế bào não sẽ bắt đầu chết, dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng như liệt, mất trí nhớ hoặc thậm chí tử vong. 

   1. Cần hiểu rõ về đột quỵ khi sơ cứu đột quỵ tại nhà 

Đột quỵ xảy ra khi nguồn cung cấp máu đến một phần não bộ bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể, khiến các tế bào não không nhận đủ oxy và dưỡng chất. Có hai loại đột quỵ chính: 

• Đột quỵ do tắc mạch (nhồi máu não): Xảy ra khi động mạch não bị tắc nghẽn, thường do cục máu đông.
• Đột quỵ do xuất huyết não: Xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡ, gây xuất huyết nội sọ. 

Biết cách nhận diện sớm các dấu hiệu đột quỵ và sơ cứu đúng cách tại nhà có thể giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của tình trạng này. 

   2. Dấu hiệu nhận biết đột quỵ 

Người nhà có thể phát hiện sớm các dấu hiệu đột quỵ để kịp thời sơ cứu và chuyển người bệnh đến bệnh viện khi thấy những dấu hiệu sau: 

• Mặt méo lệch: Một bên khuôn mặt có thể bị xệ xuống, miệng méo hoặc mắt không mở được.
• Yếu cơ tay chân: Người bệnh không thể nhấc một hoặc cả hai cánh tay, hoặc bị yếu, tê cứng tay chân một cách đột ngột. - 
• Nói khó: Khó khăn khi phát âm, nói ngọng, hoặc không hiểu lời người khác.
• Mất thăng bằng: Khó đứng vững hoặc đi lại.
• Đau đầu dữ dội: Đau đột ngột, dữ dội, không rõ nguyên nhân. 

Phương pháp nhận diện FAST (Face - Mặt, Arm - Tay, Speech - Lời nói, Time - Thời gian) là cách hiệu quả để nhận biết đột quỵ. Nếu bạn thấy người bệnh có một trong các dấu hiệu trên xuất hiện một cách đột ngột, hãy nghĩ ngay đến khả năng đột quỵ và cần sơ cứu. 

   3. Phương pháp đột quỵ cần nắm vững 

Nếu người thân hoặc người xung quanh gặp tình trạng đột quỵ, hãy thực hiện các bước đột quỵ tại nhà sau đây: 

Bước 1: Giữ bình tĩnh và đặt người bệnh nằm nghiêng

Giữ người bệnh nằm nghiêng để tránh nguy cơ hít phải dị vật hoặc dịch tiết vào đường thở nếu người bệnh nôn mửa. Tư thế nằm nghiêng cũng giúp giảm áp lực lên đồng thời làm thông thoáng đường thở bằng cách lau sạch đờm dãi nếu có. 

Bước 2: Gọi cấp cứu

Đây là bước quan trọng nhất trong đột quỵ tại nhà. Gọi cấp cứu ngay lập tức để đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Hãy báo cho nhân viên y tế biết các triệu chứng người bệnh đang gặp phải để họ có thể chuẩn bị sẵn sàng. 

Bước 3: Không để người bệnh cử động mạnh 

Không nên di chuyển người bệnh quá nhiều, và đặc biệt không nên để họ tự mình đi lại. Động tác mạnh có thể khiến máu lưu thông nhanh hơn, làm tăng áp lực lên não và khiến tình trạng tồi tệ hơn. 

Bước 4: Hô hấp nhân tạo khi hôn mê, ngừng thở 

Kiểm tra tim mạch, huyết áp, nhịp thở:

• Huyết áp: Nếu bạn có máy đo huyết áp tại nhà, hãy kiểm tra huyết áp của người bệnh. Tuy nhiên, không tự ý dùng thuốc hạ huyết áp nếu không có chỉ định từ bác sĩ.
• Nhịp thở: Hãy theo dõi nhịp thở của bệnh nhân và đảm bảo họ thở được dễ dàng. 

Bước 5: Giữ người bệnh ở trong tình trạng ấm áp 

Giữ thân nhiệt ổn định bằng cách đắp chăn mỏng. Lưu ý không nên dùng quá nhiều chăn hoặc đắp chăn dày, vì có thể gây cản trở hô hấp. 

Bước 6: Không tự ý dùng thuốc 

Một số người nghĩ rằng việc sử dụng thuốc aspirin có thể làm tan cục máu đông, nhưng điều này chỉ đúng với đột quỵ do tắc mạch, và không có tác dụng với đột quỵ do xuất huyết. Nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng. 

   4. Những điều cần tránh khi sơ cứu đột quỵ tại nhà 

• Không cố gắng làm người bệnh tỉnh táo bằng cách vỗ vào mặt hoặc lắc mạnh.
• Không cho người bệnh ăn hoặc uống gì, kể cả nước, vì người bệnh có thể mất khả năng nuốt và dễ bị sặc.
• Không dùng thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc chống đông, trừ khi có chỉ dẫn của bác sĩ. 

Bạn cần đặc biệt chú ý những hành động được đề cập trên để bảo vệ tính mạng người bệnh.

   5. Cách phòng ngừa đột quỵ

• Duy trì chế độ ăn lành mạnh: Bổ sung rau xanh, trái cây, hạn chế thực phẩm không tốt cho sức khỏe.
• Vận động hàng ngày: Những bài tập thể dụng phù hợp mỗi ngày giúp tăng cường sức khỏe tim mạch.
• Theo dõi tình trạng huyết áp: Kiểm tra thường xuyên để đảm bảo huyết áp luôn ở mức an toàn.
• Từ bỏ thói quen hút thuốc: Thuốc lá tăng nguy cơ đột quỵ.
• Luôn để đầu óc thoải mái: Stress làm tăng huyết áp, gây áp lực lên tim và mạch máu.

Ngoài ra, nếu bạn hoặc người thân có tiền sử bệnh tim mạch, tiểu đường, hoặc tiền sử đột quỵ, hãy thường xuyên khám sức khỏe theo chỉ dẫn của bác sĩ. 

   6. Khi nào nên gọi cấp cứu ngay 

Nếu thấy một trong số các triệu chứng dưới đây, hãy gọi 115 ngay:

• Đột ngột đau đầu dữ dội mà chưa từng gặp trước đây.
• Mất thăng bằng nghiêm trọng và không thể đi lại bình thường.
• Đột nhiên mất thị lực một hoặc hai bên mắt.
• Khó khăn trong việc nói chuyện hoặc không hiểu người khác nói gì. 

Thời gian là yếu tố quan trọng nhất để xử lý đột quỵ. Nếu có thể sơ cứu và đưa người bệnh đến bệnh viện trong vòng “giờ vàng” (3-4 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng), khả năng hồi phục sẽ cao hơn rất nhiều. 

Sơ cứu đột quỵ tại nhà là kỹ năng cần thiết cho mỗi người, đặc biệt là khi đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ và gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu không được xử lý đúng cách. Nắm vững cách nhận biết dấu hiệu và thực hiện sơ cứu đột quỵ sẽ giúp tăng cơ hội sống và giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh. Đồng thời, việc đột quỵ bằng cách duy trì lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ là rất quan trọng.